آخرین اخبار

» » » رسم "رمضونیکه "دردهه دوم رمضان,نمادوپیونددهنده فرهنگ کهن وباستانی سیستانیهابا رویکرد دینی ومذهبی

    

    رسم "رمضونیکه "دردهه دوم رمضان,نمادوپیونددهنده فرهنگ کهن وباستانی سیستانیهابا رویکرد دینی ومذهبی

    رسم

    رسم "رمضونیکه "دردهه دوم رمضان,نمادوپیونددهنده فرهنگ کهن وباستانی سیستانیهابا رویکرد دینی ومذهبی

     

    ((نوع دوستی,دستگیری ازنیازمندان ودادودهش در رسم"رمضونیکه"سیستانیهای گلستان ومازندران))

    ماه مبارک رمضان در این جای جای ایران اسلامی دارای آیین ها، آداب و رسوم فراوانی است  در بین سیستانیها وهرکجا که سیستانیان بودوباش داشته اند نیز ماه مهمانی خدا دارای آداب ورسومی ویژه است که ریشه در تاریخ وفرهنگ این مردمان نجیب دارد. بر اساس کتاب های فرهنگ عامه وحتی کتب مرتبط با تاریخ سیستان, آیین های رمضان در این منطقه ,ریشه وتاریخی غنی دارد و مردم آن در صدر اسلام به دلیل برخورداری از رصد‌ خانه با رصد ستاره ها به راحتی از حلول ماه مبارک‌ رمضان با خبر می شدند و یک ماه را روزه داری می کردند واین پیشرفت در علم ودانش در نمادهای بیرونی آن نیز مثال های فراوانی دارد که یکی از انها رسم زیبای "رمضونیکه " است.به بهانه دهه دوم ماه رمضان به سراغ محمدآذری محقق فرهنگ عامه سیستانیها در شمال کشور رفتیم وبا ایشان گفتگویی داشتیم که خلاصه آن از نظرتان خواهد گذشت.

     محقق فرهنگ عامه سیستانیها می گوید:بررسی‌های میدانی بنیادنیمروز که در سایت نیمروزانلاین نیز منتشرشده است نشان می‌دهد که کارهای سیستانیان و بخصوص مراسمات سیستانی‌ها دارای معانی و رموز خاصی است مثلاً همین آیین رمضان خوانی نیز در دهه دوم تا 19ماه رمضان در سیستان اجرا می‌شود و از جایگاه خاصی بین مردم برخوردار است.

     وی افزود:یکی از سنت‌های زیبای مردم سیستان در ماه مبارک رمضان، سنت رمضان‌خوانی است که در گویش محلی به آن «رمضونیکه» می‌گویند. «رمضونیکه» در سیستان سابقه‌ای به قدمت اسلام، یعنی بالغ بر1400 سال دارد و نمادی از توجه به همنوعان,مهرورزی و نوع‌دوستی واهمیت به همسایه وحال وروز دیگران در بین مردم سیستان وسیستانیها در سرتاسر گیتی می باشد .

    مدیرمسول روزنامه گلستان نو وپایگاه خبری نیمروزگلستان افزود: در این آیین جمعی از جوانان و نوجوانان هر محله در دسته‌ای کوچک پس از افطار برای جمع‌آوری نذورات به درب منازل مردم مراجعه کرده و اشعار محلی را با صدای رسا قرائت می‌کنند.که نمونه هایی از ان عبارتند از:«""رمضو الله، الله رمضو، رمضو الله، خوشنوم خدا _ رمضو او مده مهمونش کنه، گوو گوساله ره قربونش کنه _ ای سرا از کنه که کولک داره، م که فهمو صابیو بورک داره _ ای سرا از کنه که رو و باده، دو پسر داره که نو دوماده» اشاره کرد." رمضان ماه خداست، رمضان آمده میهمانش کنید، گاو و گوساله را قربانش کنید_ این منزل از کیست که بادگیر دارد، من که می‌دانم صاحبش بورک دارد/این منزل از کیست که رو به باد است، دو پسر دارد که تازه‌داماد است"این اشعار ازآن‌جهت گفته می‌شود که صاحب‌منزل از سر سخاوت و بردباری هر چه دارد برای کمک به مستمندان به دسته رمضان خوان اهدا کند.شرکت‌کنندگان در این آیین پس از اجرای برنامه رمضان خوانی برای دریافت انعام از سوی صاحب‌خانه در انتظار می‌مانند.که البته این انعام برای هدیه به دیگران است.پس از لحظاتی کوتاه صاحب‌خانه با چهره‌ای گشاده با قدری کلوچه محلی یا مقادیری پول یا مواد غذایی در حد توان و وسع خود، به جمع رمضان خوانان پیوسته و در صورت تمایل همراه آنان رفته یا مواد غذایی و پول در اختیار آنان قرار می‌دهد.

    وی خاطرنشان کرد: خانه‌ای که توانایی لازم برای کمک کردن ندارد با مقداری آب که نشانه روشنایی و آبادانی است به در منزل آمده و در فرصتی مناسب بدون اینکه دیگران متوجه شوند آب را از پشت‌بام و یا سر در منزل بر روی دسته رمضان خوان می‌ریزد و لحظاتی به شادی و شوخی سپری می‌شود و رمضان خوانان نیز متوجه منظورش شده و به در خانه دیگری می‌روند.جوانان با اجرای آیین رمضان خوانی پول و غذا از مردم جمع‌آوری کرده و چنانچه در میان خودشان فردی کم‌بضاعت وجود داشته باشد مقداری از آن را به وی می‌دهند و بقیه را میان نیازمندان و فقرا توزیع می‌کنند.

    محمدآذری معتقد است یکی از نمونه های بارزی که ما معتقدیم که این رسوم باید بیشتر برچسته شود این است که؛ ماه مبارک رمضان در باور تمامی مسلمانان این است که همه در این ماه میهمان خداوند تبارک و تعالی هستند، اما در بین سیستانیها علاوه بر این حس زیبا، مردم بر باور زیبای دیگری نیز هستند و آن اینکه مضان خود میهمان خانه‌های ماست.ودرآن اشعار زیبایی که دسته رمضان خوان قرائت می کند ابتدایش بااین باور شروع می شود وحتی بسیاری از سیستانیها فرزندان ذکور خود را بنام رمضان یا رمضانعلی واین قبیل نام های معنی دار نامگذاری می کنند.

    محقق فرهنگ عامه افزود: به گفته بزرگان فرهنگی ما ودر باور مردمانی که از این خطه هستند(چه در سیستان ساکن باشند یا در جاهای دیگر وطن سکنی گزیدند)، رمضانی که نام خوب و زیبای خداوند است، آمده و میهمان دل‌های ما شده، باید به پیشوازش برویم و گاو و گوساله‌ای برایش قربانی کنیم اگر هم گاو و یا گوساله‌ای نباشد حداقل می‌توان خروس یک‌ساله را برایش قربان کنیم.آیین‌های رمضان خوانی و سحر خوانی ریشه در فرهنگ غنی مردم سیستان دارد و درواقع این آیین‌ها قداستی خاص به ماه مبارک رمضان می‌بخشد.وی با اشاره به ریشه‌های تاریخی مردم سیستان و سیستانی‌های گلستان و مازندران افزود: برخی ریشه این آیین را در تاریخ مردم سیستان و عیاری و فتوت آن‌ها می‌دانند که این امر به واقعیت نیز نزدیک است.

    اگر گروهی اندک رستم و دیگر پهلوانان زابلی شاهنامه را ساخته ذهن فردوسی بزرگ بدانند، تاریخ بر وجود دیگر قهرمانان این خطه نظیر ˈیعقوب لیث صفاریˈ وشهید طباطبایی ها وشهید میرحسنی وشهید عالی ها و..که علیه حاکمان جور زمان خود قیام کرده یا در راه رفاه هموطنان جانشان را تقدیم کرده اند؛ گواهی داده است.البته این رسم رنگ و بوی مذهبی نیز به خود گرفته است، زیرا آغاز اجرای این آئین با ولادت کریم اهل‌بیت (ع) امام حسن مجتبی (ع) مقارن است و پایان آن نیز با شب ضربت خوردن امام علی(ع) مصادف است که رسیدگی به ایتام و بینوایان وسفره د اری وتوجه به زندگی ومعیشت مردم وبخصوص همسایگان از سوی آن حضرات زبانزد است.

    مدیربنیادنیمروز می افزاید: طبق این رسم تعدادی از جوانان به قصد کمک به مستمندان گروهی تشکیل می دهند و جولی کش آن ها کسیه ای به خود می بندد و هنگام افطار به در خانه ها می روند این امر در واقع پرورش روحیه نوع‌دوستی و کمک به مستمندان در باطن جوانان خداجوی سیستانی است. این عمل یادآور جوانمردی و عیاری است که میان مردم سیستان از دیرباز مشهور بوده است وهرکجاهم که سیستانیان مهاجرت کرده اند این رسم نیک نیاکان را حفظ کرده اند

    وی بیان کرد: در گذشته این آیین توسط ریش‌سفیدان و بزرگان صورت می‌گرفت، اما امروزه توسط جوان‌ترها انجام می‌شود.شاید زیبایی این رسم به اشعاری که خوانده میشود نباشد بلکه همین موضوعات ظریف است که رمضونیکه را بعنوان یک نماد وپیوند دهنده فرهنگ کهن وباستانی سیستانیها بارویکردهای دینی ومذهبی این مردمان ولایتمدار ودینمدارتبدیل کرده است.نوادگان رستم ویعقوب واین پهلوان زادگان سرزمین نیک اندیش ایران ورجاوند,ریشه های تمدنی وکهن سرزمین کهنسال خود را در قالبهای مذهبی واسلامی را به رخ جهانیان می کشند ونشان می دهند که دادو دهش ومهرورزی ریشه در فرهنگ مردمان سرزمین ولایی مان دارد که باید این رسوم زیبا را برای نسل های بعد نیز به یادگار گذاشت.به عقیده مدیربنیادنیمروز:نسل امروز به دلیل شرایط زندگی ماشینی ونوع زندگی سخت نیازمند شناخت ریشه ها ورسوم نیک نیاکان خود است وما در این مسیر برای انتقال بین نسلی نقشی سترگ برعهده داریم.

     به صورت خلاصه اینکه:وقتی رمضان‌خوانان به در منزلی می‌رسند، به دستور و یا پیشنهاد سردسته خود، اول صلوات فرستاده و پس از آن شروع به خواندن شعر می‌کنند. آنقدر ادامه می‌دهند تا صاحبخانه چیزی به‌عنوان خوش خبری به آنان بدهد. شعرهایی از این دست:

    «‌مَلمَل آوَردَه ماهِ رِمَضو

    روزَه می‌گیره مَع خورد و کَلو

    روزَه می‌گیرِه لاغر مِشَوِ

    روزَه مِخوارِه کافَر مِشَوِ

    رمضو الله ، الله رمضو ؛ رمضو الله خوش ماه خدا

    رِمَضو آمد مهمانش کُنِه

    خروسِ یَک سالَه رَ قُربانَش کُنِه

    خروسِ یَک سالَه کِه چیزِ نَمِشَه

    گو و گوسالَه رَ قربانش کُنِه

    رمضو الله ، الله رمضو‌؛ رمضو الله خوش ماه خدا»

    گفتنی است، بنیادنیمروزخانه فرهنگ وهنرسیستانیها به همت وحمایت فرهیختگان سیستانی ,بخصوص هیات امنای محترم حسینیه سیستانیها وشورای سیاست گذاری  ومدیران پرتلاش خود برای احیا وگسترش این رسم زیبا درکنارسایر امورفرهنگی درسالیان گذشته اقدامات درخوری انجام داده اند ودربهمن‌ماه ۹۱، این اثر معنوی  پس از بررسی در هفتمین اجلاس شورای عالی سیاست‌گذاری ثبت کشور که در شهرستان شاهرود برگزار شد، در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.

    ارسال این مطلب به دوستان
    انتخاب محتوای ارسالی: عنوان مطلب خلاصه مطلب
    نام شما: آدرس ایمیل:

    مطالب مشابه مطلب فوق

    بازدید کننده عزیز, شما هنوز به عضویت سایت در نیامده اید.
    پیشنهاد می کنم در سایت ثبت نام کنید و یا وارد سایت شوید.
    اطلاعات
    برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.

کلیه حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به روزنامه گلستان نو می باشد. [ طراحی ، اجرا و پشتیبانی : سفارش دات نت ]