در گفتگوی شهروندفردا با "استادمحمدآذری"
آذرسا؛قربانی
«پُرسه»؛ میراث کهن مهرورزی سیستانیان؛ آیینی که هزاران سال است پیش از فاتحه، حال دل بازماندگان را میپرسد
🟩🟥«پُرسه»؛ میراث کهن مهرورزی سیستانیان؛ آیینی که هزاران سال است پیش از فاتحه، حال دل بازماندگان را میپرس
💠گفتوگوی اختصاصی خبرنگار پایگاه خبری «شهروند فردا» با استاد محمد آذری، چهره ماندگار فرهنگ و هنر استان گلستان، بنیانگذار و مدیر #بنیاد_نیمروز_سیستانیها و مدیرمسئول پایگاه خبریتحلیلی #نیمروز_گلستان
🟨از «همخرج» و صندوقهای فامیلی تا سه روز میزبانی خانواده داغدار؛ روایت تمدنی که همدلی، نوعدوستی و مسئولیت اجتماعی را قرنها پیش از آنکه به واژهای دانشگاهی تبدیل شود، در متن زندگی مردم جاری کرده بود.
🟦به گزارش خبرنگار پایگاه خبری شهروند فردا، آیین «پُرسه» یکی از کهنترین جلوههای فرهنگ اجتماعی سیستانیان است؛ رسمی که در آن، بیش از آنکه سخن از مرگ باشد، سخن از زندگی، مهرورزی، دلجویی، همدلی و مسئولیت در برابر انسانهای داغدیده است. برای واکاوی این میراث ارزشمند، گفتوگویی داشتهایم با استاد محمد آذری، چهره ماندگار فرهنگ و هنر استان گلستان، بنیانگذار و مدیر #بنیاد_نیمروز_سیستانیها و مدیرمسئول پایگاه خبریتحلیلی #نیمروز_گلستان.
🌼خبرنگار: استاد، بسیاری «پُرسه» را تنها یک مجلس ترحیم میدانند، در حالی که شما از آن به عنوان یک مکتب اجتماعی یاد میکنید. چرا؟
♻️استاد محمد آذری گفت: اگر بخواهیم فرهنگ سیستان را در یک جمله معرفی کنیم، باید بگوییم فرهنگ مهر، مردمداری و مسئولیتپذیری است. سیستان، زادگاه بسیاری از روایتهای شاهنامه و خاستگاه پهلوانانی است که شجاعت را در کنار جوانمردی معنا کردند. در چنین سرزمینی، «پُرسه» فقط عزاداری نیست؛ بلکه پرسیدن حال دل انسانهایی است که عزیز خود را از دست دادهاند. این نگاه، ریشه در فرهنگ دیرینه ایرانی دارد و پس از اسلام، با آموزههای رحمانی دین مبین اسلام، ژرفا و قداست بیشتری یافته است.
🌼خبرنگار: چرا نام این آیین «پُرسه» است؟
بنیانگذار #بنیاد_نیمروز_سیستانیها پاسخ داد: واژه «پُرسه» از «پرسیدن» گرفته شده است. یعنی مردم به خانه صاحب عزا میرفتند تا قبل از هر سخنی، حال او را بپرسند. در فرهنگ سیستانی، فاتحه برای متوفی ارزشمند است، اما آرام کردن دل بازماندگان نیز عبادت محسوب میشود. در حقیقت، محور این آیین، انسان زنده است؛ انسانی که بار غم را بر دوش میکشد و نیازمند محبت، همدردی و امید است.
🌼خبرنگار: در این دیدارها چه رسمهایی وجود داشت؟
مدیرمسئول پایگاه خبریتحلیلی #نیمروز_گلستان اظهار داشت: یکی از زیباترین جلوههای این آیین، گفتوگوهای شاعرانه میان عزاداران بود. بانوان، هنگام دیدار، با «رووایی» یا «رباعی» به استقبال یکدیگر میرفتند. مثلا؛مهمان میگفت: «شما را حال چون است؟» و صاحب عزا پاسخ میداد: «مثال مرغ پر و بال شکسته، غرق در خون است.» سپس یاد و خاطره درگذشته، مصائب اهلبیت(ع)، بهویژه حضرت زینب سلاماللهعلیها و صبر بزرگان یادآوری میشد تا اندوه، رنگ امید و استقامت بگیرد. این اشعار، صرفاً مرثیه نبود؛ زبان همدلی و مرهم دلهای شکسته بود.
🌼خبرنگار: نقش همسایگان در این فرهنگ چگونه تعریف میشد؟
♦️آذری چهره ماندگار فرهنگ و هنر استان گلستان گفت: در فرهنگ اصیل سیستانی، خانواده داغدار نباید حتی به فکر روشن کردن اجاق یا تهیه غذا باشد. تا سه روز، خویشاوندان، همسایگان و دوستان، همه مسئولیت پذیرایی را برعهده میگرفتند. آنان غذا میپختند، از مهمانان پذیرایی میکردند و اجازه نمیدادند خانواده عزادار، جز سوگواری و دعا، دغدغه دیگری داشته باشد. این رسم، اوج همسایهدوستی، مهرورزی و مسئولیت اجتماعی است.
🌼خبرنگار: در گذشته، هزینههای مراسم چگونه تأمین میشد؟
♦️محمدآذری،مدیر #بنیاد_نیمروز_سیستانیها افزود: یکی از افتخارات فرهنگ سیستان، سنت «همخرج» بود. در بیشتر طایفهها صندوقهای خانوادگی وجود داشت ودارد و همه اعضا، چه در شادی و چه در عزا، خود را شریک یکدیگر میدانستند. در عروسی با عنوان «کمکی» و در عزاداری با عنوان «همخرج»، هر کس به اندازه توان خود مشارکت میکرد تا هیچ خانوادهای زیر بار هزینهها احساس تنهایی نکند. امروز که درباره سرمایه اجتماعی سخن گفته میشود، نیاکان ما قرنها پیش آن را در عمل اجرا کرده بودند.
🌼خبرنگار: این روحیه عاطفی در دیگر بخشهای زندگی سیستانیان نیز دیده میشود؟
♦️استاد محمد آذری پاسخ داد: بله؛ حتی در مراسم عروسی. هنگام بدرقه عروس و رسم “گرابردن”، زنان اشعاری میخواندند که مضمون آن، دلتنگی برای دور شدن دختر از خانواده بود؛ گویی رفتن به محلهای دیگر نیز غمی بزرگ به شمار میآمد. این نشان میدهد که پیوندهای خانوادگی و عاطفی در فرهنگ سیستانیان تا چه اندازه عمیق بوده است. وقتی چنین عاطفهای در شادی وجود دارد، طبیعی است که در سوگ، جلوهای باشکوهتر پیدا کند.
🌼خبرنگار: برخی پژوهشگران، «پُرسه» را بازمانده آیینهای ایران باستان میدانند. نظر شما چیست؟
ادامه در ص۲👇
ادامه از ص۱👇
🌼خبرنگار: برخی پژوهشگران، «پُرسه» را بازمانده آیینهای ایران باستان میدانند. نظر شما چیست؟
♦️محمدآذری ، بنیانگذار #بنیاد_نیمروز_سیستانیها گفت: شواهد تاریخی نشان میدهد واژه «پُرسه» از کهنترین واژگان زبان فارسی است و در میان سیستانیان، بلوچها و زرتشتیان ایران همچنان زنده مانده است. سیستان، سرزمین شهر سوخته، کوه خواجه و یکی از کهنترین مراکز تمدنی ایران است. بسیاری از سنتهای این دیار، از جمله «پُرسه»، ریشه در فرهنگ ایرانی دارد و پس از اسلام با آموزههایی چون صلهرحم، همدردی، اطعام و تکریم انسانها پیوند خورده و به الگویی کامل از فرهنگ ایرانی ـ اسلامی تبدیل شده است.
🌼خبرنگار: امروز برای پاسداری از این میراث چه اقداماتی انجام میشود؟
♦️محمدآذری،مدیرمسئول پایگاه خبریتحلیلی #نیمروز_گلستان در پایان گفت: خوشبختانه امروز با همت بزرگان، ریشسفیدان، معتمدان، حسینیههای سیستانیها و تشکلهای فرهنگی، بهویژه مؤسسه فرهنگی بنیاد نیمروز سیستانیها که در بیشتر استانهای کشور دارای نمایندگی است، تلاشهای ارزشمندی برای ثبت، حفظ، آموزش و ترویج آداب و رسوم نیک نیاکان در حال انجام است.
وی افزود: همچنین دبیرخانه ملی نهضت پاسداشت هویت، فرهنگ و افتخارات سیستانیها که با ابتکار و همت #بنیاد_نیمروز_سیستانیها و با هدف ایجاد وحدت رویه میان فعالان فرهنگی شکل گرفته است، آمادگی دارد از همه پژوهشگران، فرهیختگان، جوانان، هنرمندان، رسانهها و دلسوزان فرهنگ ایران برای همکاری، هماندیشی و اجرای برنامههای مشترک در سراسر کشور استقبال کند؛ چرا که باور داریم پاسداری از فرهنگ اصیل سیستان، پاسداری از بخشی ارزشمند از هویت و تمدن ایرانزمین است.
جزئیات و اخبار سیستانیان در ایتا👇
@nimroozonline1
منبع:شهروند فردا
برچسب ها :پُرسه،رسم پُرسه،سیستانیها؛عزاداری سیستانیها،بنیادنیمروز؛مراسم_ختم_سیستانی_ها،سیستانی های گلستان
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 6 در انتظار بررسی : 6 انتشار یافته : ۰